Gen Z không nghỉ việc vì lương thấp. Họ nghỉ vì cảm thấy mình không được công nhận, không được lắng nghe, không thấy ý nghĩa trong công việc. Với họ, một lời cảm ơn đúng lúc đôi khi còn giá trị hơn cả một khoản thưởng.
1. Người trẻ rời đi vì điều gì?
1.1. Lương không còn là “lý do đủ”
Trong nhiều năm, “lương thấp” là lý do phổ biến nhất khi người trẻ nghỉ việc. Nhưng với Gen Z – thế hệ lớn lên trong thời kỳ bùng nổ của mạng xã hội, giáo dục khai phóng và tinh thần tự nhận thức cao, lương không còn là yếu tố duy nhất để họ ở lại hay rời đi.
Họ có thể làm việc với mức thu nhập chưa cao, miễn là công việc đó có ý nghĩa, môi trường đó có sự ghi nhận, và sếp của họ không chỉ giao việc mà còn thấu hiểu con người họ.
Đối với người trẻ, lương không còn là yếu tố duy nhất
1.2. Điều họ cần: Sự ghi nhận và được nhìn thấy
Trong một nghiên cứu của McKinsey: Gen Z đánh giá cao “sự hiện diện cảm xúc” tại nơi làm việc, họ muốn được lắng nghe, được nhìn thấy và cảm nhận vai trò của mình có ảnh hưởng tích cực.
Một cái tag tên khi ghi nhận đóng góp, lời cảm ơn cụ thể đúng lúc, một câu “Chị thấy em có sự cố gắng” trong lúc căng thẳng. Những hành động tưởng như nhỏ ấy lại chính là thứ giúp Gen Z cảm thấy xứng đáng và được trân trọng.
1.3.Thế hệ không muốn trở thành “robot cảm xúc”
Gen Z không ngại cống hiến, nhưng họ không chấp nhận việc mình phải trở nên “vô hình” để tồn tại. Họ không muốn trở thành những robot chỉ biết làm việc, không cảm xúc, không được quan tâm.
Vì thế, nếu một nơi làm việc chỉ coi họ là nhân viên bình thường mà không có không gian phát triển cảm xúc, tinh thần hay tư duy thì dù lương cao, họ vẫn có thể rời đi.
2. Sự ghi nhận : Đơn giản nhưng khó làm
Một lời cảm ơn, một câu “Làm tốt lắm!”, hay chỉ là việc nhìn vào mắt nhau khi giao tiếp là những hành động tưởng chừng rất nhỏ, nhưng có sức mạnh rất lớn. Đó là cách đơn giản nhất để cho người khác thấy rằng: “Tôi thấy sự cố gắng của bạn.”
Theo tháp nhu cầu Maslow, sau khi con người được đáp ứng về sinh tồn và an toàn, thì nhu cầu tiếp theo chính là được tôn trọng và ghi nhận. Trong môi trường công sở, điều này càng đúng: nhân viên không chỉ làm vì tiền, mà còn làm vì cảm giác được công nhận là có ích và có giá trị.
Sự ghi nhận đúng lúc mang lại nguồn năng lượng lớn trong công việc
Không ai muốn cảm thấy công sức của mình bị xem nhẹ hay là người “vô hình” trong một tổ chức. Thế nhưng, ở nhiều công ty hiện nay, sự ghi nhận vẫn bị xem là thứ “xa xỉ”. Thành tích bị coi là điều đương nhiên, sếp thì ngại phản hồi tích cực hoặc thiếu kỹ năng quản trị cảm xúc, và việc ghi nhận không được hệ thống hoá thành văn hoá tổ chức.
Điều này dễ khiến người trẻ mất động lực vì cảm thấy không được nhìn nhận đúng với nỗ lực họ bỏ ra. Sự ghi nhận không cần hoa mỹ, nhưng phải chân thành, cụ thể và đúng lúc. Đó không chỉ là hành vi tử tế mà là một kỹ năng lãnh đạo. Người trẻ sẽ không cần ai tán dương họ mỗi ngày, nhưng sẽ nhớ rất lâu cảm giác được tin tưởng, được công nhận và đó là lý do họ chọn ở lại hay rời đi.
3. Gen Z nhạy cảm hay chỉ dũng cảm thể hiện cảm xúc?
Một trong những mâu thuẫn phổ biến nơi công sở hiện nay là sự khác biệt trong cách thể hiện cảm xúc giữa các thế hệ. Gen Y và Gen X, những người từng trưởng thành trong môi trường coi trọng sự kiên cường, nhẫn nại thường rất giỏi trong việc kìm nén cảm xúc. Với họ, giữ im lặng và tiếp tục làm việc là cách thể hiện sự chuyên nghiệp.
Vì vậy, khi chứng kiến Gen Z chia sẻ cảm xúc nhiều hơn, thậm chí từ chối làm việc trong những môi trường khiến họ cảm thấy không an toàn về mặt tinh thần, họ dễ cho rằng lớp trẻ “nhạy cảm”, “thiếu kiên nhẫn”, “chưa va vấp đã đòi hỏi quá nhiều”.
Nhưng nếu nhìn kỹ, đó không phải yếu đuối, họ chỉ chọn một cách biểu đạt cảm xúc rõ ràng và thành thật hơn. Việc dám nói “tôi đang cảm thấy không ổn”, “tôi cần được lắng nghe”… là điều mà rất nhiều người đi trước chưa từng làm được hoặc không dám làm vì sợ bị đánh giá.
Gen Z là thế hệ dũng cảm thể hiện cảm xúc thay vì chịu đựng áp lực
Một lời cảm ơn đúng lúc, sự ghi nhận chân thành có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Các công ty cần hiểu rằng sự ghi nhận là một phần thiết yếu trong văn hóa tổ chức. Khi nhân viên cảm thấy được công nhận và tin tưởng, họ sẽ có động lực làm việc và gắn bó lâu dài hơn. Vì vậy, để giữ chân nhân sự trẻ, các nhà lãnh đạo cần tạo ra môi trường làm việc tích cực, nơi mỗi cá nhân đều cảm thấy mình có giá trị và được tôn trọng.
— HR Insider —
VietnamWorks – Website tuyển dụng trực tuyến số 1 Việt Nam
Bài viết dành riêng cho thành viên của HR Insider.
