Từ Kế toán viên đến CFO: Con đường phát triển sự nghiệp Kế toán – Kiểm toán trong thời đại mới

Lời mở đầu 

Theo Báo cáo Con đường phát triển nghề nghiệp và đào tạo nâng cao Kế toán, Kiểm toán được thực hiện bởi HAA, VACPA, UEH College of Business, Smart Train Academy và Navigos Group với khảo sát 1.006 người hành nghề trên toàn quốc, ngành Kế toán – Kiểm toán tại Việt Nam không chỉ duy trì nhu cầu tuyển dụng cao mà còn cho thấy một “hệ sinh thái nghề nghiệp” có độ mở lớn, lộ trình phát triển rõ ràng và khả năng mở rộng sang nhiều vai trò quản lý, điều hành trong doanh nghiệp.

Dữ liệu khảo sát cho thấy, tốc độ thăng tiến trong ngành nhìn chung khá ổn định: hơn 76% người hành nghề được bổ nhiệm lên Trưởng nhóm trong vòng 4 năm, 62.9% tiếp tục lên Trưởng/Phó phòng trong 4 năm tiếp theo, và 35.5% được bổ nhiệm ở vị trí Giám đốc trong vòng 4 năm sau đó. Song song đó, tỷ lệ hoàn thành các chương trình đào tạo nâng cao cũng tăng mạnh theo từng cấp bậc nghề nghiệp, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của việc học tập liên tục trong bối cảnh AI và chuyển đổi số đang tái cấu trúc ngành tài chính – kế toán. 

Các số liệu trong báo cáo được tổng hợp, phân tích và diễn giải nhằm cung cấp góc nhìn tham khảo về xu hướng phát triển nghề nghiệp Kế toán – Kiểm toán tại Việt Nam trong bối cảnh mới. Báo cáo không đại diện cho toàn bộ thị trường lao động ngành Kế toán – Kiểm toán hay tất cả các cơ sở đào tạo ngành tại Việt Nam. Vì vậy, Báo cáo chỉ mang tính chất tham khảo cho việc tìm hiểu về nghề nghiệp Kế toán – Kiểm toán tại thời điểm nghiên cứu. Khi trích dẫn, vui lòng ghi rõ nguồn: VietnamWorks _ Báo cáo xu hướng ngành Kế toán – Kiểm toán 2026 _ Kỳ 2.

Từ “khoảng cách” đến “cơ hội”

Kỳ 1 của VietnamWorks _ Báo cáo xu hướng ngành Kế toán – Kiểm toán 2026 đã cho thấy một thực tế không dễ phủ nhận: ngành Kế toán – Kiểm toán tại Việt Nam đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết. Nhu cầu tuyển dụng luôn ở mức cao, nhưng yêu cầu từ doanh nghiệp cũng thay đổi nhanh dưới tác động của AI, dữ liệu và chuyển đổi số. Khoảng cách giữa năng lực hiện tại của lực lượng lao động và tiêu chuẩn tuyển dụng mới ngày càng rõ rệt.

Điều đó khiến nhiều người đi làm, đặc biệt ở giai đoạn 3–5 năm kinh nghiệm bắt đầu đặt ra những câu hỏi lớn hơn:

• “Ngành này còn tương lai không?”
• “Liệu mình có đang đi đúng hướng?”
• “AI có thay thế công việc của mình không?”
• “Sau vài năm nữa, mình có thể đi xa đến đâu?”

Song song đó, dữ liệu từ Báo cáo Con đường phát triển nghề nghiệp và đào tạo nâng cao Kế toán, Kiểm toán lại cho thấy một góc nhìn khác. Khoảng cách năng lực hiện tại không đồng nghĩa với việc con đường đang thu hẹp hơn. Ngược lại, đây có thể là giai đoạn ngành bắt đầu phân hóa rõ hơn giữa những người chỉ dừng ở “xử lý nghiệp vụ” và những người chủ động phát triển theo hướng phân tích, quản trị và tư duy kinh doanh. Và chính trong giai đoạn chuyển đổi đó, ngành Kế toán – Kiểm toán lại mở ra nhiều cơ hội phát triển dài hạn hơn nhiều người nghĩ.

Ngành Kế toán – Kiểm toán: một “hệ sinh thái nghề nghiệp” có lộ trình mở rộng rõ ràng

Một trong những hiểu lầm phổ biến về ngành Kế toán – Kiểm toán là nghề nghiệp này khá “đóng”, ít lựa chọn phát triển và khó chuyển dịch sang các hướng công việc khác.

Tuy nhiên, dữ liệu thực tế từ Báo cáo Con đường phát triển nghề nghiệp và đào tạo nâng cao Kế toán, Kiểm toán cho thấy ngành này rộng hơn đáng kể so với hình dung thông thường. Trong 21 lĩnh vực nghề nghiệp chuyên sâu và liên quan được khảo sát, trung bình một người làm Kế toán – Kiểm toán đã trải nghiệm 2.22 lĩnh vực khác nhau trong sự nghiệp.

Có đến 60% người trong ngành có xu hướng trải nghiệm từ 2 lĩnh vực nghề nghiệp trở lên, mở rộng dần sang các hướng công việc liên quan khi tích lũy thêm kinh nghiệm và năng lực quản trị. Điều này cho thấy ngành Kế toán – Kiểm toán không phát triển theo một “đường thẳng”, mà theo mô hình mở rộng năng lực theo từng giai đoạn sự nghiệp.

Ở giai đoạn đầu, phần lớn nhân sự tập trung ở các công việc mang tính nền tảng và vận hành như: Kế toán tài chính – Kiểm toán độc lập – Dịch vụ kế toán và tư vấn thuế. Đây cũng là các lĩnh vực có tỷ lệ trải nghiệm cao nhất ở nhóm từ dưới 29 tuổi đến 36 tuổi. Đặc biệt, kế toán tài chính là lĩnh vực phổ biến nhất ở hầu hết mọi độ tuổi, chiếm 27.5% tổng tỷ lệ trải nghiệm nghề nghiệp toàn ngành.

Tuy nhiên, khi kinh nghiệm tăng lên, lộ trình nghề nghiệp bắt đầu dịch chuyển sang các lĩnh vực công việc như Kế toán quản trị / Phân tích kinh doanh, Tài chính doanh nghiệp, Kiểm soát nội bộ / Quản trị rủi ro hay Kiểm toán nội bộ có tỷ lệ trải nghiệm tăng dần ở các nhóm nhiều kinh nghiệm hơn. Trong khi đó, các vai trò như Thành viên HĐQT, Kiểm soát viên, Điều hành, lãnh đạo chi nhánh / tổ chức chủ yếu tập trung ở nhóm trên 45 tuổi.

Tỷ lệ lượt trải nghiệm các lĩnh vực nghề nghiệp – Phân tích theo lứa tuổi 

Điều này cho thấy ngành Kế toán – Kiểm toán thực tế là một nền tảng nghề nghiệp có khả năng mở rộng sang nhiều hướng khác nhau — từ vận hành tài chính, quản trị rủi ro, kiểm toán, tư vấn, đến quản lý và điều hành doanh nghiệp. Và chính vì có “độ mở” lớn như vậy, câu hỏi mà nhiều người đi làm ngành Kế toán – Kiểm toán quan tâm nhất không còn là: “Ngành này có tương lai không?”, mà là: “Mất bao lâu để thực sự đi lên trong ngành?”

Mất bao lâu để người làm nghề thăng tiến trong ngành Kế toán – Kiểm toán?

Sự “mở rộng nghề nghiệp” của ngành Kế toán – Kiểm toán không chỉ nằm ở số lượng hướng đi, mà còn nằm ở khả năng phát triển lên các vị trí quản lý và lãnh đạo theo lộ trình tương đối rõ ràng.

Theo dữ liệu khảo sát từ những người đã trực tiếp trải qua hành trình nghề nghiệp này, tốc độ thăng tiến trong ngành nhìn chung khá ổn định giữa các thế hệ nhân sự, đặc biệt với những người liên tục nâng cấp năng lực chuyên môn và quản trị theo từng giai đoạn sự nghiệp.

Giai đoạn 1 — Từ nhân viên đến Trưởng nhóm

Trong số những người đã từng được bổ nhiệm vị trí Trưởng nhóm/Giám sát:

• 32.1% đạt vị trí này trong vòng chưa tới 2 năm
• 44.9% mất từ 2–4 năm để được bổ nhiệm
• Chỉ 23% cần trên 5 năm cho việc bổ nhiệm.

Điều này cho thấy phần lớn người làm nghề bắt đầu bước vào vai trò quản lý đầu tiên tương đối sớm sau khi đi làm.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là ở cấp độ này, doanh nghiệp không còn chỉ đánh giá năng lực chuyên môn thuần túy. Các năng lực được xem là quan trọng nhất gồm: Giải quyết vấn đề (91.5%) – Năng lực chuyên môn (87.7%) – Làm việc nhóm (86.5%) – Khả năng tự cải tiến và rút kinh nghiệm (86.2%).

Hình 1.1: Yêu cầu năng lực của vị trí Trưởng nhóm

Ghi chú: Các mức đánh giá được tính trên ý kiến những người đã được bổ nhiệm

Đây là giai đoạn chuyển từ “làm đúng nghiệp vụ” sang “bắt đầu hiểu cách doanh nghiệp vận hành”.

Giai đoạn 2 – Từ Trưởng nhóm lên Trưởng/Phó phòng: Bước chuyển từ chuyên môn sang quản lý 

Sau khi trở thành Trưởng nhóm, khoảng:

• 62.9% được bổ nhiệm lên Trưởng/Phó phòng trong vòng 4 năm
• 26.4% cần thêm 5–7 năm
• 10.7% mất trên 8 năm.

Đây thường là giai đoạn tạo ra khoảng cách rõ nhất giữa người “làm nghề giỏi” và người có khả năng quản lý đội ngũ và vận hành tổ chức. Các năng lực được đánh giá quan trọng nhất lúc này gồm: Giải quyết vấn đề (92.6%) – Ra quyết định (90%) – Năng lực chuyên môn (89.6%) – Quản lý nguồn lực (88.1%) – Giao tiếp và truyền thông (88.1%) – Lãnh đạo đội nhóm (87.9%).

Hình 1.2: Yêu cầu năng lực của vị trí Trưởng phòng 

Ghi chú: Các mức đánh giá được tính trên ý kiến những người đã được bổ nhiệm

Đây cũng là giai đoạn nhiều người bắt đầu đầu tư nghiêm túc vào ACCA, CPA, CMA, IFRS hoặc các chương trình đào tạo quản trị tài chính chuyên sâu.

Dữ liệu cho thấy tỷ lệ hoàn thành ít nhất một chương trình đào tạo nâng cao tăng mạnh từ 28.4% ở nhóm nhân viên có kinh nghiệm lên 45.1% ở cấp Trưởng nhóm và 63.2% ở cấp Trưởng/Phó phòng. Điều này phản ánh việc thăng tiến trong ngành không chỉ dựa vào thâm niên, mà gắn chặt hơn với khả năng cập nhật năng lực mới và thích ứng với yêu cầu quản trị hiện đại.

Giai đoạn 3 — Hướng đến vị trí Giám đốc và lãnh đạo

Ở cấp Giám đốc/Phó Giám đốc:

• 62.9% đạt vị trí này trong vòng 5-7 năm kể từ cấp quản lý trước
• 35.5% được bổ nhiệm trong vòng 4 năm
• Đặc biệt, 12.4% thăng tiến rất nhanh, dưới 2 năm.

Điểm đáng chú ý là khi lên cấp lãnh đạo, năng lực chuyên môn kế toán không còn là yếu tố quyết định hàng đầu. Các năng lực được đánh giá quan trọng nhất lúc này gồm: Ra quyết định (94%) – Giải quyết vấn đề (92.9%) – Lãnh đạo (92.6%) – Quản lý nguồn lực (91.5%) – Tư duy liên ngành (91.2%).

Hình 1.3: Yêu cầu năng lực của vị trí Giám đốc 

Ghi chú: Các mức đánh giá được tính trên ý kiến những người đã được bổ nhiệm

Ngoài ra, các kỹ năng: phát triển tổ chức, xây dựng mạng lưới quan hệ, giao tiếp chiến lược và quản trị nhân sự đều được đánh giá ở mức gần 90%.

Điều này cho thấy càng đi xa trong ngành Kế toán – Kiểm toán, giá trị của người làm nghề càng dịch chuyển từ xử lý nghiệp vụ sang năng lực quản trị, phân tích và kết nối tài chính với hoạt động vận hành doanh nghiệp. 

Sự dịch chuyển năng lực ở cấp Giám đốc từ chuyên môn thuần túy sang tư duy liên ngành và ra quyết định chiến lược, không phải ngẫu nhiên. Nó phản ánh một thay đổi có tính hệ thống sâu hơn: bản thân vai trò của bộ phận Tài chính trong doanh nghiệp đang được tái định nghĩa.

Chức năng Tài chính đang được tái định nghĩa: cơ hội lớn nhất của ngành Kế toán – Kiểm toán

Bà Chu Thị Ngọc Hạnh – Giám đốc Tài Chính và Pháp chế Navigos Group chia sẻ:

“Sự hội tụ của AI, ERP thế hệ mới, tự động hóa quy trình và dữ liệu thời gian thực đang xóa bỏ cấu trúc tài chính phân tán và phụ thuộc vào xử lý thủ công, vốn đã là điểm nghẽn hiệu suất trong nhiều tổ chức. Các doanh nghiệp tiên phong đang dịch chuyển sang mô hình vận hành tài chính tích hợp, nơi dữ liệu chảy liên tục, quy trình được chuẩn hóa và năng lực phân tích được nhúng trực tiếp vào chu kỳ ra quyết định. 

Đây là sự dịch chuyển mà tôi gọi là từ Finance as a Recorder sang Finance as a Navigator. Bộ phận tài chính không còn tồn tại chỉ để ghi nhận những gì đã xảy ra. Vai trò chiến lược được kỳ vọng hiện nay là cung cấp những góc nhìn mang tính dự báo tương lai (forward-looking insights), gắn kết hiệu quả tài chính với hiệu quả vận hành, và đặt số liệu vào đúng ngữ cảnh để lãnh đạo cấp cao có thể ra quyết định và hành động.

Điều đó cũng đồng nghĩa rằng chuyên môn nghiệp vụ vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng không còn đủ để tạo ra lợi thế nghề nghiệp dài hạn. Doanh nghiệp ngày càng ưu tiên những nhân tài có khả năng đọc dữ liệu, vận hành hệ thống và phối hợp liên phòng ban trong môi trường số – những người có thể ngồi cùng bàn không chỉ với bộ phận kiểm toán hay tuân thủ pháp lý, mà còn với bộ phận vận hành, kinh doanh thương mại và chiến lược doanh nghiệp.

Trong 20 năm làm việc trong ngành, tôi chưa từng thấy áp lực nâng cấp năng lực tài chính lại cấp thiết và rõ ràng đến vậy. Đây không phải xu hướng, đây là điều kiện tồn tại của bộ phận tài chính trong thập kỷ tới”

Bà Chu Thị Ngọc Hạnh – Giám đốc Tài Chính và Pháp chế Navigos Group

Giai đoạn đã có kinh nghiệm nhưng chưa lên quản lý: “nút thắt” lớn nhất của nhân sự Kế toán – Kiểm toán

Dữ liệu cho thấy nhóm “nhân viên có kinh nghiệm” có mức hài lòng thấp nhất cả về lựa chọn nghề nghiệp (51.5%) lẫn thu nhập (39.6%), thấp hơn cả nhóm nhân viên mới ra trường khi 58.5% cho rằng lựa chọn nghề nghiệp của mình là đúng đắn và 48.9% thấy hài lòng về thu nhập từ nghề.

Giai đoạn đã có kinh nghiệm thường là giai đoạn mà trách nhiệm và áp lực công việc tăng nhanh nhưng thu nhập, vị trí và cơ hội phát triển chưa phản ánh tương xứng giá trị đóng góp. Nhiều nhân sự bắt đầu đối mặt với cảm giác chững lại, áp lực kéo dài hoặc hoài nghi về con đường nghề nghiệp của mình.

Tuy nhiên, dữ liệu cũng cho thấy một xu hướng ngược lại ở các cấp độ cao hơn: mức độ hài lòng tăng mạnh khi nhân sự bước vào các vị trí quản lý và điều hành. Ở cấp Trưởng/Phó phòng, tỷ lệ hài lòng với nghề nghiệp đã tăng lên 65%, và ở cấp Giám đốc đạt tới 72.7%, đồng thời 71.2% hài lòng với thu nhập hiện tại.

Điều này cho thấy giai đoạn khó khăn nhất của nghề chưa phải điểm kết thúc, mà thường là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trước khi sự nghiệp mở rộng rõ rệt hơn về cả vị thế, thu nhập và mức độ hài lòng nghề nghiệp.

Mức độ hài lòng về thu nhập và Cảm nhận về tính đúng đắn của việc lựa chọn nghề nghiệp – Phân tích theo cấp bậc 

Điều đáng chú ý là áp lực này không đến từ một phía. Trong khi nhiều nhân sự mid-senior level đang chật vật vượt qua giai đoạn chuyển tiếp nghề nghiệp, doanh nghiệp cũng đang đối mặt với một vấn đề tương tự. Đó là thiếu đúng người, ở đúng tầng quan trọng nhất của tổ chức. 

Theo nhận định của Bà Chu Thị Ngọc Hạnh – Giám đốc Tài Chính và Pháp chế Navigos Group:

“Nhìn từ phía doanh nghiệp, giai đoạn “nút thắt” này còn là khoảng trống lớn nhất của thị trường nhân lực trong ngành. Lớp quản lý trung gian như Supervisor, Finance Manager, hay Business Finance Lead là cầu nối chuyển hóa chiến lược thành vận hành, là nơi số liệu gặp quyết định, kết nối giữa lãnh đạo cấp cao và đội ngũ thực thi. 

Khi doanh nghiệp tăng tốc chuyển đổi số và mở rộng quy mô, nhu cầu tuyển dụng các vị trí này tăng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ phát triển của nguồn nhân lực sẵn sàng đảm nhận. Hệ quả là áp lực ngày càng dồn lên việc hoạch định đội ngũ kế thừa và chiến lược giữ chân nhân sự — hai lĩnh vực mà phần lớn bộ phận tài chính vẫn chưa đầu tư đủ mức. 

Doanh nghiệp nào xây dựng được nguồn nhân lực lãnh đạo vững mạnh, chủ động phát triển đội ngũ kế thừa và đầu tư có hệ thống vào năng lực quản lý cho đội ngũ nhân sự cấp trung, doanh nghiệp đó sẽ duy trì được lợi thế cạnh tranh dài hạn”.

Đào tạo nâng cao trở thành “điểm phân hóa” lớn nhất

Nếu báo cáo Kỳ 1 cho thấy khoảng cách lớn giữa kỳ vọng doanh nghiệp và năng lực ứng viên, thì báo cáo Kỳ 2 cho thấy yếu tố giúp thu hẹp khoảng cách đó hiệu quả nhất chính là các chương trình đào tạo chuyên sâu gắn với thực tiễn nghề nghiệp.

Khảo sát cho thấy những người đã hoàn thành ít nhất một chương trình đào tạo nâng cao đánh giá rất tích cực về tác động nghề nghiệp mà chương trình mang lại:

• 81.5% cho rằng giúp nâng cao hoặc bổ sung năng lực chuyên môn
• 77.2% ghi nhận cơ hội thăng tiến tốt hơn
• 76.4% cho biết mở ra cơ hội chuyển đổi công việc mới
• 66.1% nhận thấy khả năng sử dụng ngoại ngữ được nâng cao
• 62.6% cảm thấy phù hợp hơn với xu thế phát triển chung của thị trường lao động hiện nay.

Hình 2: Mức độ đạt được kỳ vọng của người đã hoàn thành chương trình đào tạo nâng cao nghề nghiệp 

Ghi chú: Mức đánh giá đo bằng mức tốt và tốt nhất theo thang điểm 5 của người đã học ít nhất một chương trình đào tạo nâng cao nghề nghiệp.

Đáng chú ý, ngoài ba chứng chỉ liên quan đến hành nghề kế toán, kiểm toán tại Việt Nam gồm ACCA, CPA, ACA, thị trường Việt Nam hiện đã phát triển nhanh chóng nhiều chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế dành cho các lĩnh vực chuyên sâu như:

• CMA (Certified Management Accountant) cho định hướng kế toán quản trị 
• CFA (Chartered Financial Analyst) cho phân tích đầu tư và tài chính
• CIA (Certified Internal Auditor) cho kiểm toán nội bộ
• FRM (Financial Risk Manager) cho quản trị rủi ro tài chính
• FPAC (Financial Planning & Analysis Certification) cho lập kế hoạch và phân tích tài chính 
• CISA (Certified Information Systems Auditor) cho kiểm toán hệ thống thông tin
• CTP (Certified Treasury Professional) cho quản trị ngân quỹ doanh nghiệp.

Các chứng chỉ này phản ánh rất rõ xu hướng dịch chuyển của ngành kế toán: từ vai trò tác nghiệp truyền thống sang các vai trò mang tính tài chính chiến lược, phân tích, quản trị, kiểm soát rủi ro, thích ứng với công nghệ và hỗ trợ ra quyết định kinh doanh.

Song song đó, hoạt động kiểm toán cũng đang bước vào giai đoạn thay đổi mạnh dưới tác động của dữ liệu, hệ thống ERP tích hợp và môi trường vận hành số hóa. 

Nếu mô hình Kiểm toán truyền thống chủ yếu tập trung vào kiểm tra chứng từ, xác nhận số dư và đánh giá tuân thủ theo chu kỳ, thì Kiểm toán trong tương lai sẽ vận hành trên nền tảng phân tích dữ liệu, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ số và cung cấp hoạt động xác minh liên tục. 

Các lĩnh vực như kiểm toán hệ thống thông tin, đảm bảo an ninh mạng, xác minh báo cáo phát triển bền vững (ESG) hay kiểm toán liên tục sẽ không còn là những chuyên môn ngách, mà sẽ dần trở thành năng lực cốt lõi của đội ngũ kiểm toán hiện đại. Kiểm toán viên trong tương lai cần là những người không chỉ hiểu sâu chuyên môn nghiệp vụ, mà còn có khả năng đọc hiểu hệ thống và tư duy theo hướng quản trị rủi ro trong môi trường số.

Gợi ý phát triển dành cho ứng viên ngành Kế toán – Kiểm toán

Từ dữ liệu khảo sát và góc nhìn chuyên môn, Bà Chu Thị Ngọc Hạnh – Giám đốc Tài Chính và Pháp chế Navigos Group, đồng thời là cố vấn của Báo cáo đề xuất cho người tìm việc như sau:

“Trong bối cảnh AI, ERP và chuyển đổi số đang tái cấu trúc ngành, người làm nghề không còn chỉ được đánh giá bằng khả năng ghi nhận số liệu hay xử lý tác nghiệp, mà bằng khả năng:

• Phân tích dữ liệu tài chính
• Hỗ trợ ra quyết định kinh doanh
• Quản trị rủi ro
• Phối hợp liên phòng ban
• Thích ứng với mô hình vận hành hiện đại.

Với ứng viên mới hoặc dưới 3 năm kinh nghiệm, đây là giai đoạn quan trọng để xây nền tảng nghề nghiệp. Bên cạnh chuyên môn kế toán – kiểm toán cốt lõi, ứng viên nên:

• Tăng cường kỹ năng Excel nâng cao, Power BI, ERP
• Rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm
• Chủ động tiếp cận báo cáo quản trị, dữ liệu vận hành doanh nghiệp
• Đồng thời bắt đầu định hướng sớm các lộ trình chuyên sâu như IFRS, FP&A (Financial Planning & Analysis), kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro hoặc tài chính doanh nghiệp.

Đối với nhóm đã có kinh nghiệm nhưng chưa lên cấp quản lý – giai đoạn được xem là “nút thắt” lớn nhất của sự nghiệp – việc tiếp tục học thêm và mở rộng năng lực gần như trở thành yếu tố quyết định cho khả năng thăng tiến. Dữ liệu cho thấy:

• Tỷ lệ hoàn thành ít nhất một chương trình đào tạo nâng cao tăng từ 28.4% ở nhóm nhân viên có kinh nghiệm lên 45.1% ở cấp Trưởng nhóm và 63.2% ở cấp Trưởng/Phó phòng;
• Đồng thời 77.2% người học cho biết các chương trình đào tạo nâng cao giúp cải thiện cơ hội thăng tiến nghề nghiệp.

Đây cũng là giai đoạn ứng viên nên chuyển dần từ tư duy “làm chuyên môn tốt” sang tư duy quản lý công việc và con người, khả năng ra quyết định, giao tiếp và trình bày, hiểu hoạt động kinh doanh và xây dựng năng lực lãnh đạo đội nhóm.

Điều đó đồng nghĩa rằng: trong thời đại mới, nghề Kế toán – Kiểm toán không thu hẹp lại vì AI, mà đang mở rộng giá trị hơn cho những người có khả năng kết hợp giữa chuyên môn tài chính, công nghệ và tư duy kinh doanh”

Góc nhìn dành cho doanh nghiệp

Bà Chu Thị Ngọc Hạnh cũng chia sẻ thêm quan điểm tuyển dụng dưới góc nhìn của một nhà tuyển dụng trong ngành:

“Trong bối cảnh AI và tự động hóa đang thay đổi mạnh các quy trình tài chính – kế toán, doanh nghiệp cần xem xét lại mô hình tuyển dụng truyền thống. Việc chỉ tập trung vào năng lực xử lý nghiệp vụ sẽ không còn đủ để tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Chiến lược nhân sự ngành tài chính – kế toán cần dịch chuyển từ tư duy tuyển dụng ngắn hạn sang xây dựng năng lực dài hạn thông qua đào tạo, phát triển đội ngũ kế cận và tạo môi trường học hỏi liên tục cho nhân sự:

• Nhà tuyển dụng nên tuyển “learning agility” hơn là chỉ tuyển kinh nghiệm: Trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay, khả năng học hỏi và thích nghi nhanh với công nghệ quan trọng không kém kinh nghiệm chuyên môn truyền thống.
• Doanh nghiệp cần đầu tư reskill / upskill thay vì chỉ “mua người ngoài”: Khoảng cách kỹ năng trong ngành hiện nay khó có thể giải quyết hoàn toàn bằng tuyển dụng từ bên ngoài. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược đào tạo nội bộ và phát triển đội ngũ kế cận dài hạn.
• Cần tái thiết kế vai trò kế toán trong doanh nghiệp: Nhiều doanh nghiệp vẫn đang sử dụng đội ngũ kế toán theo mô hình thiên về xử lý giao dịch, trong khi công nghệ đã có thể tự động hóa phần lớn công việc này. Đây là thời điểm phù hợp để tái thiết kế vai trò kế toán theo hướng phân tích, kiểm soát và hỗ trợ vận hành kinh doanh.
• Nhà tuyển dụng cần thay đổi cách đánh giá nhân sự kế toán: Các tiêu chí đánh giá nhân sự tài chính – kế toán cũng cần dịch chuyển từ năng lực xử lý nghiệp vụ đơn thuần sang năng lực phân tích, phối hợp liên phòng ban và hỗ trợ ra quyết định. 
• Đừng chỉ tập trung tuyển người giỏi chuyên môn: Trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, doanh nghiệp cần những người làm tài chính không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có khả năng kết nối dữ liệu tài chính với chiến lược kinh doanh.
• Nhà tuyển dụng cần nhìn nghề kế toán như talent pipeline cho leadership: Đội ngũ tài chính – kế toán không chỉ là bộ phận kiểm soát vận hành mà còn có thể trở thành nguồn nhân lực lãnh đạo chiến lược trong tương lai nếu được phát triển đúng cách.”

LỜI KẾT 

Trong môi trường kinh doanh mà tốc độ ra quyết định, quản trị rủi ro và khả năng khai thác dữ liệu ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi, vai trò của bộ phận tài chính cũng đang dịch chuyển căn bản. Tài chính không chỉ là chức năng hỗ trợ vận hành, bộ phận Tài chính còn là đối tác chiến lược của doanh nghiệp.

Người làm trong ngành Kế toán – Kiểm toán hiện đại chịu trách nhiệm không chỉ với tính chính xác và minh bạch của thông tin tài chính, mà còn tham gia trực tiếp vào các quyết định tăng trưởng, phân bổ vốn đầu tư, tối ưu hiệu quả vận hành và quản trị doanh nghiệp. Đó là sự dịch chuyển từ việc chỉ báo cáo những gì đã xảy ra sang vai trò định hình tương lai của doanh nghiệp.

Và đây cũng chính là cơ hội lớn nhất dành cho thế hệ nhân sự tiếp theo. Con đường phát triển của ngành Kế toán – Kiểm toán đang mở ra rõ ràng hơn bao giờ hết, hướng tới các vai trò lãnh đạo tài chính chiến lược, đối tác tài chính đồng hành cùng hoạt động kinh doanh, quản trị rủi ro và vị trí Giám đốc Tài chính (CFO) trong tổ chức hiện đại.

Sau cùng, AI và chuyển đổi số không làm thu hẹp tương lai của ngành Kế toán – Kiểm toán, mà đang mở ra một giai đoạn mà vai trò của người làm tài chính trở nên chiến lược hơn bao giờ hết. Và trong giai đoạn chuyển đổi đó, cơ hội sẽ thuộc về những ai sẵn sàng học hỏi liên tục, thích ứng nhanh và phát triển vượt ngoài giới hạn của chuyên môn truyền thống. 

Phương Pháp Thu Thập và Xử Lý Dữ Liệu

Lưu ý: Dữ liệu chỉ mang tính chất tham khảo cho việc tìm hiểu về nghề nghiệp kế toán, kiểm toán tại thời điểm nghiên cứu, và không đại diện cho toàn bộ thị trường lao động ngành Kế toán – Kiểm toán hay tất cả các cơ sở đào tạo ngành tại Việt Nam.